Službeno putovanje pripadnika Univerziteta odbrane u Republiku Severnu Makedoniju i Republiku Grčku

Pripadnici Univerziteta odbrane su u periodu od 28. do 31. maja 2026. godine, u sklopu međunarodno-vojne saradnje, negovanja i razvijanja tradicija, posetili Republiku Severnu Makedoniju i Republiku Grčku. U sastavu delegacije koju je predvodio potpukovnik Željko Popović nalazile su se starešine, civilna lica, kadeti i učenici Srednje stručne vojne škole „1300 kaplara”.

Delegacija Univerziteta odbrane položila je venac na Srpskom vojničkom groblju u Bitolju, na kome su sahranjeni srpski vojnici poginuli u borbama u Bitoljskoj bici 1912. godine i na Solunskom frontu u Bitoljskoj operaciji.



Za vreme rata u Bitoljskoj bolnici preminulo je oko 3.200 srpskih vojnika i oficira. Na groblju je sahranjen 1.321 vojnik srpske vojske iz Balkanskih ratova i Prvog svetskog rata. Veliki broj njih poginuo je u borbama na Kajmakčalanu 1916. godine. Kosti palih boraca prenete su u zajedničko groblje na mestu današnjeg spomenika, dok su pored masovne grobnice sahranjivani i srpski vojnici preminuli nakon ratnih dejstava.



Takođe, delegacija Univerziteta odbrane položila je venac kod spomen-kapele Svetih apostola Petra i Pavla na teritoriji Republike Severne Makedonije, kao i kod spomen-kosturnice srpskih ratnika na Kajmakčalanu, na teritoriji Republike Grčke.



Kajmakčalan je najviši vrh planine Nidže, sa 2.521 metrom nadmorske visine, na granici Severne Makedonije i Grčke. Poznat je kao poprište jedne od najtežih i najkrvavijih bitaka na Solunskom frontu tokom Prvog svetskog rata. Na samom vrhu podignuta je spomen-kapela. Južno od kapele nalazi se kosturnica sa posmrtnim ostacima srpskih vojnika palih u borbama za oslobođenje otadžbine.



Tokom uspona do Kajmakčalana pripadnici Univerziteta odbrane imali su priliku da vide Natalijinu ramondu, redak i jedinstven cvet koji raste na surovim i nepristupačnim planinskim predelima Balkana. Ova biljka je nazvana po kraljici Nataliji Obrenović i poznata je po svojoj sposobnosti da, nakon potpunog isušivanja, ponovo oživi kada dođe u dodir sa vodom. Zbog toga predstavlja simbol opstanka, izdržljivosti i preporoda.



Upravo zbog tih osobina Natalijina ramonda je izabrana za simbol stradanja i pobede srpskog naroda u Prvom svetskom ratu. Njeno prisustvo na padinama Kajmakčalana snažno podseća na istrajnost srpske vojske i naroda koji su, uprkos velikim žrtvama, uspeli da se izbore za slobodu. Kao simbol sećanja na te događaje.

Tokom boravka u Republici Severnoj Makedoniji pripadnici Univerziteta odbrane posetili su kulturno-istorijske znamenitosti Bitolja i Ohrida. U Bitolju su obišli Manastir Svetog Dimitrija, Širok sokak i staru Bitoljsku čaršiju, dok su u Ohridu posetili Manastir Sveti Naum, crkvu Svete Sofije i crkvu Svetog Jovana Kanea, upoznajući se sa bogatim kulturnim, duhovnim i istorijskim nasleđem ovog područja.



Nakon polaganja venaca na Srpskom vojničkom groblju u Bitolju, kao i kod kapele i spomen-kosturnice na Kajmakčalanu, pripadnicima Univerziteta odbrane o toku operacija i značaju Bitoljske bitke 1912. godine, Bitoljske operacije 1916. godine, kao i o značaju Solunskog fronta i bitke na Kajmakčalanu, nadahnuto je govorio pukovnik vanredni profesor dr Dalibor Denda.



Poseta mestima od izuzetnog istorijskog, kulturnog i duhovnog značaja doprinela je produbljivanju znanja pripadnika Univerziteta odbrane o nacionalnoj istoriji, tradiciji i vrednostima koje baštini Vojska Srbije. Obilazak spomen-obeležja na Kajmakčalanu i u Bitolju predstavljao je dragoceno iskustvo i snažan podsticaj za dalje negovanje kulture sećanja i očuvanje tradicija srpskog naroda.